Top Menu

Η αφύπνιση της πολιτικής φαντασίας και η σκέψη του Καστοριάδη

Ομιλία του κ. Αλέξανδρου Θεοδωρίδη, Επίκουρου Καθηγητή Δ.Π.Θ. με τίτλο «Η αφύπνιση της πολιτικής φαντασίας και η σκέψη του Καστοριάδη«,  Παρασκευή 31 Μαΐου στις 7:00 μ.μ. στο αίθριο του Μουσείου.
Εάν πράγματι η σύγχρονη δυτική κοινωνία επιδεικνύει ναρκισσευόμενη την αφροσύνη της επιχειρώντας να κατακυριαρχήσει στη φύση, ανεξάρτητα από οποιονδήποτε στόχο, εάν ανυποχώρητα προσχωρεί στη φαντασίωση της εγγυημένης ιστορικής προόδου, εάν επικυρώνει την απουσία νοήματος πίσω από τη φενάκη της επιστημοκρατίας, εάν υποσκάπτει την ορθολογικότητα, προσδίδοντάς της ιδεολογικό χαρακτήρα, εάν μέσα από την ιεροποίηση του οικονομικού στοιχείου καθοσιώνει την ιδέα της ανάπτυξης για την ανάπτυξη, εάν, εν τέλει, ολοένα και περισσότερο σήμερα δημιουργεί τις συνθήκες για την εμφάνιση ενός ιδιότυπου ολοκληρωτισμού, ενώ, ταυτοχρόνως, θέτει αίτημα σεβασμού της «ελευθερίας» ενός ατόμου το οποίο μπορεί, ιδιωτικοποιούμενο, να συμμετέχει στα «γλωσσικά παίγνια» που αυτή καταστρώνει και να καθίσταται έτσι ένας «πετυχημένος» εν γένει «παίκτης» του συστήματος, ενσαρκώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον αφανισμό του δημόσιου χώρου μέσα από την πλήρη διασπορά του, μπορούμε να κατανοήσουμε γιατί ο Καστοριάδης απέδιδε τη φαντασιακή αναδημιουργία της αυτονομίας στον σύγχρονο δυτικό κόσμο στην ανθρωπολογική μεταστροφή του ανθρώπινου όντος, μεταστροφή που ισοδυναμεί με καμπή στην ιστορική εξέλιξη.

 

Κάθε, πάντως, απόπειρά μας σήμερα να σκεφθούμε την έξοδο από μια τέτοια κατάσταση δεν μπορεί παρά να αντιμετωπίσει το ερώτημα αν και πώς είναι δυνατόν να αναγεννηθεί το αίτημα για μια αγωγή, το περιεχόμενο της οποίας θα βρίσκεται στον αντίποδα της ισχύουσας κατάστασης και δεν θα υποτάσσεται στο αίτημα της δεσποτείας μιας μηδενιστικής ατομικότητας. Το ερώτημα είναι, ασφαλώς, εξαιρετικά δύσκολο. Η μεγάλη συμβολή του Καστοριάδη έγκειται ως προς τούτο στο ότι μας βοήθησε να το σκεφθούμε με όρους που ποτέ άλλοτε η σκέψη δεν το κατάφερε και να κατανοήσουμε ότι στο ερώτημα αυτό απάντηση δεν μπορεί να δώσει η σκέψη, παρά το δημιουργικό πολιτικό ποιεῖν/πράττειν. Ένα πράττειν που, προστρέχοντας στα περιεχόμενα της ελληνο-δυτικής παράδοσης της ελευθερίας και της δημοκρατίας, επιχειρεί να εξέλθει από το φάντασμα της κατακυριάρχησης και της παντοδυναμίας και προσανατολίζεται στη δημιουργία υπεύθυνων πολιτών με ατομική κρίση, δηλαδή ανθρώπων που μπορούν να στοχάζονται, να αναστοχάζονται, ικανών να αμφισβητούν και να διαβουλεύονται, ενσαρκώνοντας εν τέλει ένα δημοκρατικό πάθος, ένα πάθος για την ελευθερία του καθενός και όλων. Είναι ευνόητο ότι ένα τέτοιο πολιτικο-παιδαγωγικό πράττειν δεσμεύεται και από ένα αντίστοιχο δημοκρατικό ήθος, δηλαδή το ήθος της ευθύνης, που δεν είναι άλλο από το ήθος της θνητότητας.

 

 

 

Χωρίς σχόλια μέχρι στιγμής.

Σχολιάστε