Top Menu

Εθνογραφώντας το Νανούρισμα: Νάνι, nana, dandini, durme… – Μουσική παράσταση

Τετάρτη 3 Ιουλίου 2013, ώρα 21:00στον Αγιο Εύπλου (παραλία Αλεξανδρούπολης) μουσική παράσταση με τίτλο  »Εθνογραφώντας το Νανούρισμα: Νάνι, nana, dandini, durme…» από το δίδυμο pianovoce + (Άννα Παπαγιαννάκη – Διβανή / mezzo soprano, Ειρήνη Γκοβάτσου / piano) σε συνεργασία με την Χαρίκλεια Βουτσά (σκηνοθεσία – κινησιολογία), το Σύλλογο Κυριών και Δεσποινίδων Αλεξανδρούπολης και το Ε.Θ.Μ.

Πρόκειται για μια  παράσταση που μελετά το νανούρισμα από τη λαϊκή παράδοση της Μικράς Ασίας, της Κρήτης, της Θράκης, της Νορβηγίας, της Τουρκίας, κ.ά., στην αυτόνομη μουσική πρακτική και τα έργα των Liszt, Grieg, Merula, Monteverdi, Elgar, Satie, και άλλων.

Εισιτήριο  € 7
Προπώληση εισιτηρίων στο Μουσείο: € 5

Η συναυλία αποτελεί μέρος διεπιστημονικής έρευνας της Άννας Παπαγιαννάκη – Διβανή, Ιστορικού Μουσικολόγου /Vocal Performer,  με θέμα τις επιδράσεις του νανουρίσματος στην νευροφυσιολογική ανάπτυξη των βρεφών .
Πρωτογενές και δευτερογενές υλικό για την μελέτη της έρευνας έχει χρησιμοποιηθεί   από το αρχείο και την βιβλιοθήκη του Εθνολογικού Μουσείο Θράκης.

Περισσότερα για την παράσταση:Νinnananna στα ιταλικά, nina-bobok στην Ινδονησία, balubalu ή ninni στα τουρκικά, lilith-bye ή lilith-abi στην εβραϊκή παράδοση, layla στο Αζερμπαϊτζάν, hällilaul στα εσθονικά, berceuse στα γαλλικά, lullabies και slumber songs στα αγγλικά, altatódal στην ουγγρική γλώσσα, uspavanka στη Σλοβενία, τα νανουρίσματα ή ναναρίσματα αποτελούν πανάρχαιο και αναπόσπαστο κομμάτι της προφορικής παράδοσης των λαών σε όλο τον κόσμο.

Τραγούδια τρυφερά που επινοεί η μητέρα για να ησυχάσει και να κοιμίσει το μωρό της καθώς το κουνά ρυθμικά στην κούνια ή στην αγκαλιά της (Βαλάση, 2011:13), τα νανουρίσματα έχουν ελάχιστα έως τώρα μελετηθεί στο πλαίσιο της συστηματικής έρευνας της εθνολογικής και κυρίως, της μουσικολογικής κοινότητας. Παρόλα αυτά, ως μουσικό είδος τα νανουρίσματα παρουσιάζουν εξαιρετικό πλούτο στην χρήση της γλώσσας, της σύνδεσή τους με την προφορική παράδοση, τη σχέση τους με το παραμύθι, αλλά και την συμβολή τους στην ανάπτυξη της μουσικής αντίληψης του νεογνού. Η μουσική τους γλώσσα στηρίζεται στην απλότητα και την επανάληψη, γεγονός που απορρέει και από την πρακτική τους χρήση: ο ρυθμός είναι τις περισσότερες φορές τρίσημος (3/4, 6/8), αντίστοιχος του λικνίσματος που επιφέρει τον ύπνο στο παιδί, και η μελωδία προκύπτει κατά βάση από την επανάληψη μικρών διαστημάτων δευτέρας ή τρίτης, και τα σύντομα ανιόντα και κατιόντα αποσπάσματα της κλίμακας.

Ειδικότερα στα ελληνικά παραδοσιακά νανουρίσματα, ο ύπνος συχνά προσωποποιείται και προσκαλείται από την μητέρα να πάρει το μωρό για να το ξεκουράσει και να το ‘γιάνει. Χαρακτηριστικά, στο ελληνικό φαντασιακό, αρχαίο και σύγχρονο, ο ύπνος και ο θάνατος βρίσκονται πολύ κοντά. Και οι δύο έρχονται και παίρνουν, με τη διαφορά ότι ο ύπνος ξαναφέρνει πίσω το αγαπημένο πρόσωπο (Παπαχριστοφόρου, 2001:143). Κοινός τόπος των νανουρισμάτων είναι η έκφραση των λαϊκών πεποιθήσεων για τη ζωή και το θάνατο: στα κείμενά τους διαβάζουμε την ευαισθησία των λαών για τις αξίες της ζωής, τα ιδανικά για την προκοπή του ανθρώπου, και την ευημερία του συνόλου, ενσωματωμένα όλα στις ευχές, στους φόβους, στις προτροπές της μάνας προς το παιδί της πριν ακόμη αυτό αρθρώσει τον πρώτο του λόγο.

Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί μέρος της τρέχουσας έρευνάς μου για το νανούρισμα και τις προεκτάσεις του στην νευροφυσιολογική ανάπτυξη του ανθρώπου στα πρώτα στάδια της ζωής. Ταυτόχρονα, θέλοντας να προβάλουμε ένα μέρος του μουσικού και γλωσσικού πλούτου αυτού του πανανθρώπινου φαινομένου, επιλέξαμε η Ειρήνη και εγώ, νανουρίσματα παραδοσιακά, και συνθέσεις που στηρίζονται στα εκφραστικά μέσα του νανουρίσματος και την μορφή του. Ξεκινώντας από το Lullaby (2009) του Roger Marsh, καταλήγουμε στο παραδοσιακό της Κρήτης παρακολουθώντας την ποικιλία των απαιτήσεων στην τεχνική και τη χροιά της φωνής, τις συχνές μεταπτώσεις της ψυχολογικής φόρτισης των κειμένων, και τις εναλλαγές στη συνοδεία του πιάνου.

Συντελεστές:

Η Ειρήνη Γκοβάτσου γεννήθηκε στην Κάλυμνο, όπου ξεκίνησε τα μαθήματα πιάνου στο παράρτημα του Πειραϊκού Συνδέσμου με τον αείμνηστο Καλύμνιο μουσικοσυνθέτη Γιάννη Μπουφίδη. Από το 1983 μαθήτευσε στο παράρτημα του Εθνικού Ωδείου της Ρόδου (τάξη Φανής Χαντζηκωνσταντίνου-Καραβόλια), κι αργότερα συνέχισε και ολοκλήρωσε τις σπουδές της στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών (τάξεις των Χαρά Καλομοίρη, Lily Bojatzieva και Ludmila Stojanova), αποφοιτώντας με Δίπλωμα Σολίστ Πιάνου με Άριστα Παμψηφεί. Στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών, επίσης, απέκτησε Πτυχίο Αρμονίας και Αντίστιξης με καθηγητή το συνθέτη Μιχάλη Ροζάκη, και Πτυχίο Φυγής με καθηγήτρια την Στέλλα Μακρυγιάννη. Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια Master Classes Πιάνου με διεθνούς φήμης πιανίστες: Αχιλλέας Κολάση (Ρόδος), Constantin Ganev και Julia Ganeva (Αθήνα 1988-1991), Clemens Rave (Κρήτη 1997), Orsolya Szabo (Kecskemet Ουγγαρίας–1991/2003, Αθήνα-2007/2008/2009 Keszthely Ουγγαρίας (2008,2009,2011,2012). Επανειλημμένα έχει παρακολουθήσει τα μαθήματα του Μουσικοπαιδαγωγικού Κύκλου και Παιδαγωγικής του Πιάνου στο Ινστιτούτο Zoltan Kodaly στην Ουγγαρία (1991-2003). Εμφανίσεις της έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα και την Ουγγαρία τόσο ως σολίστ, όσο και σε συνεργασία με την ορχήστρα Εγχόρδων του Δωδεκανησιακού Μουσικού Ομίλου, το Φεστιβάλ Σύμης, τη Μικτή Χορωδία και την Παιδική Χορωδία του Δήμου Καλύμνου. Ζει και εργάζεται στην Κάλυμνο, σε συνεργασία με τη Μουσική Σχολή του Δωδεκανησιακού Μουσικού Ομίλου Ρόδου

Η Άννα Παπαγιαννάκη-Διβανή γεννήθηκε στην Κομοτηνή. Σπούδασε Πιάνο και Ανώτερα Θεωρητικά στο Ωδείο – Πνευματικό Κέντρο Κομοτηνής, στο Ωδείο “Φαέθων” (Αλεξ/πολη), και στο Σύγχρονο Ωδείο Θεσσαλονίκης και, Ιστορική Μουσικολογία (BA, MMus) στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Σχολή Καλών Τεχνών, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το 2009 ολοκλήρωσε τις ακαδημαϊκές της σπουδές λαμβάνοντας Μεταπτυχιακό Δίπλωμα με ειδίκευση στην φωνητική μουσική της Αναγέννησης (διπλωματική εργασία με επιβλέπουσα καθηγήτρια την Αναπλ. Καθηγήτρια Εύη Νίκα-Σαμψών, Θεσ/νίκη, 2009 – υπό έκδοση) . Ο συνδυασμός ιστορικής προσέγγισης και σύγχρονων ερμηνευτικών τάσεων στο μουσικό θέατρο, και η μελέτη των έργων του μουσικού θεάτρου ως εργαστήρια της γλώσσας αποτέλεσαν την βάση της έρευνας που ολοκλήρωσε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου του York στο Ηνωμένο Βασίλειο (MA in Vocal Performance; τίτλος διιπλωματικής εργασίας: “Monteverdi after Berio: Linguistic observations on Claudio Monteverdi’s and Luciano Berio’s music theatre”, επιβλέπων καθηγητής Prof. Peter Seymour. University of York, UK, 2012). Είναι μαθήτρια των Emma Kirkby, Richard Jackson, Orsoya Szabo, και Yvonne Seymour. Ως mezzo soprano έχει συνεργαστεί με συνθέτες, χορωδιακά σύνολα και ορχήστρες στην Ελλάδα, την Ουγγαρία και το Ην. Βασίλειο, σε ρεπερτόριο του πρώιμου Baroque και στην παραγωγή έργων σύγχρονης μουσικής. Είναι ενεργό μέλος του Royal Association of Musicology (UK) και υποψήφια διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του York υπό την επίβλεψη του Prof. Roger Marsh.

H Χαρίκλεια Βουτσά είναι απόφοιτος του τμήματος Επιστημόνων Προσχολικής Αγωγής κ Εκπαίδευσης του Αριστοτέλειου Παν/μίου Θεσσαλονίκης και της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού Ραλλούς Μάνου. Πραγματοποίησε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο Λονδίνο πάνω στις παραστατικές τέχνες και ειδικότερα στην ォΔημιουργία Παράστασηςサ. Έχει μελετήσει σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο τις τεχνικές butoh, contact improvisation, performance art και της χορογραφίας. Έχει συνεργαστεί ως περφόρμερ με τους xsoma, Ράνια Μπέλου, Χριστόδουλο Παναγιώτου, δρώσα μάζα, Gerry Pilgrim, Σώμα ως, εύδουσιν, Marie Gabriel Rotie, Δανάη Πάππα, ενώ υπήρξε ιδρυτικό μέλος της ομάδας Freefall Performing Lab του Λονδίνου. Ως δημιουργός έχει παρουσιάσει  περφόρμανς σε  φεστιβάλ και καλλιτεχνικές εκθέσεις σε Λονδίνο, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη, και το 2008 δημιούργησε την ομάδα περφόρμανς S.A.P. Τα τελευταία 10 χρόνια, διδάσκει τέχνες και τεχνικές περφόρμανς σε διάφορους φορείς πολιτισμού και σε σχολεία στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (ARTIS Λονδίνο, Σχολή Καλών Τεχνών Tours Γαλλία, Κέντρο Mελέτης Xορού 的sadora & Raymond Duncan, Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, τμήμα Μεταπτυχιακών Φοιτητών Μουσειολογίας Α.Π.Θ., Άσυλο του Παιδιού, Σχολές Χορού Καφαντάρη). Ζει και εργάζεται στην Αλεξανδρούπολη όπου ασχολείται με την χορογραφία και την διδασκαλία παραστατικών τεχνών.

Χωρίς σχόλια μέχρι στιγμής.

Αφήστε μια απάντηση