Top Menu

Η Ελλάδα του Σαλέντο

Η Ελλάδα του Σαλέντο - Φωτεινή Καϊμάκη

Μια μοναδική έρευνα και ένα συγκλονιστικό ιστορικό οδοιπορικό στη χερσόνησο του Σαλέντο στην Κάτω Ιταλία. Οι πόλεις, τα μνημεία, η γλώσσα των Μεσσάπιων (Κρητών κατά τον Ηρόδοτο), η «Καππαδοκία» της Μασσάφρα και Μόττολα με τα φαράγγια και τις βραχώδεις εκκλησιές, οι καταπληκτικές βυζαντινές τοιχογραφίες, οι κρύπτες , τα ελληνόφωνα χωριά, η γλώσσα, ο πολιτισμός τους, η αντοχή του βυζαντινού ορθόδοξου τυπικού στον πόλεμο της παπικής εκκλησίας και η Σαλεντινή γη «τραχεα και εβοτος», όπως λέει ο Στράβων με τις αιωνόβιες ελιές γλυπτά μνημεία της φύσης, απαρτίζουν το φωτογραφικό πανόραμα (800 φωτογραφίες) της Ελλάδας του Σαλέντο, που δημιούργησε η φιλόλογος-ερευνήτρια του ελληνόφωνου πολιτισμού της Κάτω Ιταλίας Φωτεινή Καϊμάκη και μας προσφέρει με το βιβλίο της Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΣΑΛΕΝΤΟ (Εκδόσεις ΜΙΛΗΤΟΣ)

            Δέκα πόλεις του αρχαίου λαού των Μεσσάπιων, που απ΄ τον Ηρόδοτο αντλούμε την πληροφορία πως ήταν Κρήτες  (Manduria, Vereto, Vaste, Ugento, Alezio, MuroLeccese, RoccaVecchia, Cavallino, Mesagne, Rudiae-Lecce), τα τείχη, οι τάφοι, τα υπολείμματα των οικισμών τους, η γλώσσα τους με το ελληνικό αλφάβητο σε πλήθος επιγραφών. Μία σπουδαία πόλη της Μεγάλης Ελλάδας, ο Τάραντας με το εκπληκτικό μουσείο, ένα σπουδαίο λιμάνι, συγκοινωνιακός κόμβος της αρχαιότητας αλλά και των νεότερων χρόνων, το Brindisi, η πόλη της Εγνατίας και η Τραϊάνα οδός.

            Έπειτα το βυζαντινό Σαλέντο, 32 βυζαντινές πόλεις, εκκλησίες υπόσκαφες και επίγειες, κρύπτες με μοναδικές τοιχογραφίες, που οι περισσότερες χάνονται μέρα τη μέρα από την υγρασία και την εγκατάλειψη. Με αυτές τις προϋποθέσεις οι φωτογραφίες  του βιβλίου αποτελούν ντοκουμέντα για τα επόμενα χρόνια.

            Έχει καταγράψει η Φωτεινή Καϊμάκη την ιστορία και έχει φωτογραφήσει τις τοιχογραφίες στις βραχώδεις εκκλησίες στα φαράγγια της Massafra,Mottola, Grottaglie, τα βυζαντινά μοναστήρια της Καλλίπολης, του Ότραντο, του Galatone, τον Άγιο Στέφανο στο Vaste, τον Άγιο Λαυρέντιο στη Mesagne, την Παναγία των Αγγέλων στο Poggiardo,το Casaranello,την Αγία Μαρίνα στο MuroLaccese, τον  SanSalvatore και την ανώνυμη κρύπτη στη Sanarica, τις κρύπτες στο UggianoLachiesa, Giurdignano, Cursi,SanCassiano,Supersano, Presicce, την κρύπτη του SanCrossifissoστοUgento, την κρύπτη του SanAntonioAbateστο Nardo,τις κρύπτες στο Rufano,στο Miggiano,στο Veglie,στο Patu,στο Borgagne, την εκκλησία του Αγίου Ιωάννη στο SanCesariodiLecce και το μοναστήρι της SantaMariaaCerrate.

            Και βέβαια η μεγαλύτερη μερίδα είναι δοσμένη στη GreciaSalentina. Εννέα ελληνόφωνα χωριά (Καλημέρα, Μαρτάνο, Μαρτινιάνο, Σολέτο, Στερνατία, Κοριλιάνο, Καστρινιάνο ντέι Γκρέτσι, Τζολίνο, Μελπινιάνο) τα διατρέχει 13 χρόνια, φωτογραφίζει τις εκκλησίες τους, τα σπίτια, τις αυλές, όπου διαμορφώθηκε η κοινωνική τους ζωή, τους ανθρώπους, καταγράφει τη γλώσσα τους το «γκρίκο», που μιλιέται 28 αιώνες αδιάσπαστα, τον λαϊκό βίο τους, τον ταραντισμό, τις ταραντάτες και την ταραντέλα, τα μεγαλιθικά ντόλμεν και τα μενίρ και τις μασσερίες, που μαρτυρούν την εποχή των αφεντάδων της GreciaSalentina. Και φυσικά τη θαυμάσια γκρεκάνικη ποίηση ανώνυμη και επώνυμη. Έπειτα ο ταραντισμός  και οι ταραντάτοι, ένα φαινόμενο, που έχει μελετηθεί από εθνολόγους και ψυχιάτρους και που σήμερα δεν υφίσταται πια.

            Όλο αυτό το τεράστιο υλικό -συμμετέχουν με άρθρα τους και ελληνόφωνοι καθηγητές ( SalvatoreSicuro, RocoAprile, AntonioGreco, SalvatoreTommasi) και ο διευθυντής του αρχαιολογικού μουσείου του LecceDr.AntonioCassiano- σ΄ ένα βιβλίο 608 σελίδων.

Έχει πολλή μεγάλη σημασία η παρουσίαση στο βιβλίο δύο γλωσσών, της μεσσαπικής και του griko, που δεν είναι καθόλου άσχετες μεταξύ τους, αφού η πρώτη είναι η γλώσσα του λαού των Μεσσάπιων, λαού Προελληνικού, όπως φαίνεται, Κρητών κατά τον Ηρόδοτο, το δε griko,όπως υποστηρίζει και ο καθηγητής SalvatoreSicuro, εμπεριέχει πλην των άλλων αρχαϊκών γλωσσικών τύπων και στοιχεία, που παραπέμπουν στην γλώσσα των Κρητών. Έπειτα η μεσσαπική έχει ελληνικό αλφάβητο, δεν έχει όμως αναγνωσθεί, όπως και οι επιγραφές της Δρήρου και της Πραιστού (6ου-3ου αι. π.Χ.)στην Κρήτη δεν έχουν αναγνωσθεί.

            Μια πολλή σημαντική επιγραφή, που βρέθηκε στα ερείπια της μεσσαπικής πόλης Vasteστο Σαλέντο με την επίκληση KLAOHIZIS, που ερμηνεύεται υποθετικά από τους μελετητές «Άκουσε Δία» μας οδηγεί και στον συσχετισμό της μεγαλύτερης θεότητας του ελληνικού πανθέου με την μεγαλύτερη θεότητα και του μεσσαπικού πανθέου.

.

 

Χωρίς σχόλια μέχρι στιγμής.

Σχολιάστε